english


faniMani


Większość ? mniejszość, my ? oni, swoi ? obcy - W poszukiwaniu pracy i godnego życia
Spis treści
Większość ? mniejszość, my ? oni, swoi ? obcy
Mniejszości narodowe i etniczne
Uchodźcy z różnych stron świata
Cudzoziemcy - chcą tu być
Polacy wobec obcokrajowców
W poszukiwaniu pracy i godnego życia
Wiele kultur ? wielu ludzi
Wszystkie strony

W poszukiwaniu pracy i godnego życia

Problem imigrantów w Polsce, a ogólniej problem cudzoziemców w Polsce, jest problemem nowym i złożonym. Od początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku Polska ? kraj z którego emigrowały zagranicą rzesze obywateli - staje się krajem przeznaczenia i tranzytu obcokrajowców. Znacząco większa niż wcześniej obecność cudzoziemców w Polsce, cudzoziemców wywodzących się głównie z krajów byłego ZSRR, stanowi w kontekście rozszerzenia NATO i Unii Europejskiej dylemat i wyzwanie dla europejskiej i polskiej polityki migracyjnej. Stanowi w związku z tym również dylemat dla polskiej gospodarki i całego społeczeństwa. Konstatację tę łagodzi nieco fakt, iż liczba imigrantów w Polsce jest ciągle niewielka w porównaniu z takimi państwami jak Niemcy, Wielka Brytania, Francja, Holandia.

Wybrane kategorie imigrantów w Polsce, 1995-2005:

Rok
Imigranci
z zezwoleniem na pobyt czasowy
z zezwoleniem na osiedlenie
z zezwoleniem na pracę
uchodźcy
ze zgoda na pobyt tolerowany
przybyłe w ramach repatriacji
1995
-
3067
10441
106
1996
-
2841
11915
123
1997
-
3973
15307
149
267
1998
4893
1657
16928
66
399
1999
16810
551
17116
49
362
2000
15037
857
17802
75
944
2001
20787
690
17038
296
1000
2002
29636
607
22776
279
832
2003
28579
1735
18841
245
24
455
2004
25427
4366
12381
315
846
372
2005
22626
3589
10304
335
1856
335

Na podstawie: Cudzoziemcy w Polsce, P. Kaczmarczyk, R. Stefańska, J. Tyrowicz, Biuletyn Fundacji Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, kwiecień 2008

(http://www.bezrobocie.org.pl/files/1bezrobocie.org.pl/public/biuletyny_fise/Biuletyn_FISE_kwiecien_2008_cudzoziemcy.pdf)

Trudno oszacować liczbę cudzoziemców pracujących w Polsce. W 2006 r. cudzoziemcy uzyskali 12063 indywidualnych i kontraktowych zezwoleń na pracę. Liczba ta nie uwzględnia tych cudzoziemców, którzy nie potrzebują zezwoleń na pracę, m.in. dużej części obywateli państw Unii Europejskiej oraz, co oczywiste, pracujących w szarej strefie. Tymczasem zatrudnienie legalne stanowi zaledwie niewielki wycinek imigracji zarobkowej do Polski. Rozmiary nielegalnego zatrudnienia cudzoziemców szacuje się nawet na kilkaset tysięcy.

Zatrudnienie cudzoziemców w Polsce wciąż jest zjawiskiem o marginalnym znaczeniu ? przybysze z zagranicy korzystają z płytkich nisz na polskim rynku pracy. Pierwszą z nich są duże lub średnie firmy (głównie z kapitałem zagranicznym) zatrudniające pracowników wysoko wykwalifikowanych, przede wszystkim z krajów UE. Kolejny typ to klasyczne zawody niszowe, takie jak artyści, sportowcy, lekarze praktykujący medycynę niekonwencjonalną. Od kilku lat funkcjonuje sfera enklaw migranckich obejmująca głównie usługi na rzecz innych imigrantów w takich sektorach rynku pracy, jak np. handel czy gastronomia. Ostatnią niszą jest rynek pracy nielegalnej, na którym zatrudnienie znajdują głównie pracownicy z byłego ZSRR (rolnictwo, handel, budownictwo, usługi domowe), a także z Wietnamu (handel i gastronomia). Najliczniejszą grupą wśród imigrantów zarobkowych w Polsce ? a jednocześnie przyjmującą odmienne strategie adaptacyjne ? są Ukraińcy i Wietnamczycy.

Sytuacja imigrantów z Ukrainy i Wietnamu na rynku pracy ? podobnie jak w wypadku innych imigrantów ? przede wszystkim związana jest z ich statusem prawnym. Jeżeli imigrant pracuje nielegalnie, wówczas narażony jest przede wszystkim na dyskryminujące traktowanie ze strony nieuczciwych pracodawców czy pośredników pracy. Natomiast imigranci czasowi wykonujący w Polsce pracę, mogą uzyskać wizę z prawem do pracy czy zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony jedynie pod warunkiem, że posiadają przyrzeczenie wydania zezwolenia na pracę. W zasadzie nie dotyczy ich problem bezrobocia. Posiadanie pracy jest bowiem warunkiem niezbędnym do uzyskania przez nich dokumentu pobytowego. Utrata pracy oznacza utratę ważności dokumentu - wówczas imigrant musi opuścić Polskę. Jeszcze inna jest sytuacja prawna cudzoziemców posiadających zezwolenie na pobyt stały. Zrównani są oni w większości praw z obywatelami polskimi, a zatem mogą podejmować pracę bez ograniczeń (bez zezwolenia na pracę), podobnie jak działalność gospodarczą. Są również uprawnieni do uzyskiwania świadczeń dla bezrobotnych oraz do korzystania z usług powiatowych urzędów pracy.

Na podstawie:

  1. Artur Paszko, ?Imigracja w Polsce ? zarys problematyki?, http://inforeigner.wbp.krakow.pl/;
  2. Polacy akceptują obcokrajowców na rynku pracy, PAP 14.05.2008, http://praca.wnp.pl/polacy-akceptuja-obcokrajowcow-na-rynku-pracy;
  3. Paweł Kaczmarczyk, Renata Stefańska, Joanna Tyrowicz, ?Cudzoziemcy w Polsce?, Biuletyn Fundacji Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, kwiecień 2008.


Poprawiony: 19 października 2010
 
© Zabi