english


faniMani


Wybrane pojęcia i terminy - Migracja cudzoziemców do Polski
Spis treści
Wybrane pojęcia i terminy
Mniejszości etniczne w Polsce
Migracja cudzoziemców do Polski
Zasady pobytu i prawa cudzoziemców w Polsce
Status cudzoziemca w Polsce
Instytucje i organizacje
Integracja cudzoziemców w Polsce
Cudzoziemcy w Warszawie
Wszystkie strony

Migracja cudzoziemców do Polski

Migracje do Polski są zjawiskiem nowym i złożonym. Polska stała się krajem przeznaczenia i tranzytu obcokrajowców od ok. 20 lat.

Określenie skali migracji osiedleńczej w Polsce - w tym w aglomeracji warszawskiej - jest utrudnione ze względu na nieuregulowany status pobytu dużej części cudzoziemców.

Wielkość populacji imigrantów przebywających w Polsce szacowana jest na podstawie spisu powszechnego z 2002 roku oraz ilości wydanych zezwoleń na pobyt czasowy i na osiedlenie się.

Według danych ze spisu na terenie Polski przebywało tylko 34100 obcokrajowców na podstawie zezwoleń na okres 2 miesięcy lub dłuższy, z czego 20000 zadeklarowało pobyt przez okres ok. roku.

Statystyka wydanych cudzoziemcom zezwoleń na pobyt w Polsce wskazuje, że w 2004 roku wydano łącznie 29800 zezwoleń, z czego ponad 4000 obcokrajowców otrzymało zezwolenie na osiedlenie się.

Według danych Departamentu Pomocy i Integracji Społecznej w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej w ostatnim okresie imigracja cudzoziemców do Polski jest zjawiskiem ograniczonym, chociaż obecność cudzoziemców staje się coraz bardziej widoczna. W latach 2003-2006 liczba cudzoziemców legalnie przebywających na terytorium RP oraz liczba cudzoziemców, którzy otrzymali zezwolenie na przebywanie na jej terytorium była na stałym poziomie, aczkolwiek można obserwować niewielkie tendencje wzrostowe. Według danych zbieranych w systemie POBYT, w 2006r. liczba cudzoziemców, obywateli państw trzecich, na terytorium Polski wynosił 29 884 osób, a według danych Głównego Urzędu Statystycznego strumień migracyjny do Polski wyniósł 96429 osób.

Powyższe dane pokazują, że Polska jest krajem homogenicznym etnicznie, w którym udział populacji cudzoziemców w strukturze ludnościowej, liczącej ok. 38 milionów osób, jest bardzo niewielki. Wskazują również na utrzymującą się od kilku lat tendencję, zgodnie z którą najliczniejszą grupę cudzoziemców w Polsce stanowią obywatele Ukrainy, Rosji i Białorusi. Migracja ta wzrasta w związku z wprowadzanymi przez rząd polski ułatwieniami w podejmowaniu zatrudnienia na terytorium RP w stosunku do obywateli tych państw. W praktyce pobyt w celach zarobkowych większości z nich jest krótkoterminowy, często nieuregulowany, więc trudno oszacować jaka jest skala tej migracji. Migranci z tych państw zwykle zamieszkują duże aglomeracje i tereny graniczące z ich państwami pochodzenia. Przedstawiciele tej grupy etnicznej podejmują zatrudnienie głownie w rolnictwie i w sektorze pomocy domowych. Nie tworzą zamkniętych społeczności, wręcz przeciwnie, bardzo często zawierają małżeństwa z obywatelami polskimi. Nie mają większych trudności z opanowaniem języka polskiego, są także bliscy kulturowo obywatelom polskim i należy ich traktować jako potencjalnie najlepszą grupę cudzoziemców, która ma szansę na skuteczną integrację ze społeczeństwem polskim.

Bardzo podobne cechy charakterystyczne ma imigracja z Armenii. Populację Ormian szacuje się na ok. 20000 osób, z tym że duża część z nich ma nieuregulowany status. Trudnią się handlem i działalnością gospodarczą. żyją w grupach wielorodzinnych w małych miastach. Stanowią grupę otwartą, dążącą do integracji z polskim społeczeństwem. W Krakowie od 1990 r. funkcjonuje Ormiańskie Towarzystwo Kulturalne. Jest to organizacja społeczno-kulturalna, której celem jest integracja społeczności polskich Ormian oraz dokumentacja ich historii i kultury.

Kolejną znaczącą grupą obywateli państw trzecich są obywatele państw Azji Południowej i Wschodniej. Najliczniejsi i bardzo widoczni są obywatele Wietnamu, których populację w Polsce ocenia się na 20000-30000 osób. Również często mają nieuregulowany status. W przypadku tej populacji mamy do czynienia z innym zjawiskiem. Migranci ci osiedlają się w dużych ośrodkach miejskich i raczej izolują się od społeczności polskiej. Aktywność gospodarczą prowadzą głównie w gastronomii i handlu. Utworzyli kilka organizacji, reprezentujących ich interesy, m.in. Towarzystwo Społeczno- Kulturalne Wietnamczyków, Stowarzyszenie Wietnamczyków w Polsce. Wydają kilkanaście gazet w języku ojczystym.

Grupą wartą zainteresowania z punktu widzenia celów Funduszu są członkowie rodzin repatriantów nie będący osobami pochodzenia polskiego. W rozumieniu prawa polskiego repatriantami określa się osoby pochodzenia polskiego, które pozostały na Wschodzie, a zwłaszcza w azjatyckiej części byłego ZSRR, i na skutek deportacji, zesłań i innych prześladowań narodowościowych lub politycznych nie mogły nigdy osiedlić się w Polsce. Repatrianci otrzymują po wjeździe na terytorium RP obywatelstwo polskie, a członkom ich rodzin nie będącym osobami pochodzenia polskiego udziela się zezwolenia na osiedlenie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Według Raportu Rządowej Rady Ludnościowej ?Sytuacja Demograficzna Polski 2005-2006? repatrianci nie stanowią licznej grupy, łącznie w ramach repatriacji od roku 1997 osiedliły się w Polsce 5924 osoby.

Ze zjawiskiem imigracji do Polski nie wiązały się jak dotąd istotne problemy natury społecznej bądź ekonomicznej. Jak wykazały badania przeprowadzone przez Centrum Badań Opinii Społecznej w 2005 roku, społeczeństwo polskie nie przejawia uprzedzeń do nowoprzybyłych migrantów. Według wyników tych badań 62 % Polaków popiera zasadę otwartych granic dla migrantów, uważając, że każdy człowiek, który tego chce, powinien mieć możliwość osiedlenia się w naszym kraju.

Analiza imigracji do Polski pokazuje, że państwo nie jest jeszcze na szeroką skalę krajem docelowym dla cudzoziemców. Taka sytuacja wynika ze stosunkowo niskiego poziomu życia w porównaniu do tzw. starych państw członkowskich Unii Europejskiej. Wiele czynników, takich jak znaczący spadek stopy bezrobocia, wzrost płac i deficyt siły roboczej w niektórych sektorach może przyczynić się do znaczącego wzrostu imigracji do Polski w najbliższych latach. Na uwagę zasługuje również fakt, że w dniu 21 grudnia 2007r. Polska przystąpiła do strefy Schengen. Ocenia się, że może to mieć duży wpływ na przepływy migracyjne z i do Polski.

W 2006 roku cudzoziemcy otrzymali ponad 12000 indywidualnych i kontraktowych zezwoleń na pracę. W tej liczbie nie ma cudzoziemców z krajów Unii Europejskiej, którzy takich zezwoleń nie potrzebują.

Legalne zatrudnienie cudzoziemców stanowi tylko niewielki wycinek imigracji zarobkowej. Skalę nielegalnego zatrudnienia szacuje się nawet na kilkaset tysięcy. Mimo to zatrudnienie imigrantów jest zjawiskiem marginalnym.

Największa liczba obcokrajowców znajduje nielegalne zatrudnienie w: budownictwie, rolnictwie, handlu, gastronomii, usługach (m.in. jako opieka do dzieci i ludzi starszych oraz do prowadzenia domu i sprzątania). Na rynku pracy nielegalnej znajdują zatrudnienie przede wszystkim pracownicy z byłego ZSRR i z Wietnamu.



Poprawiony: 19 października 2010
 
© Zabi