english


faniMani


Wybrane pojęcia i terminy - Status cudzoziemca w Polsce
Spis treści
Wybrane pojęcia i terminy
Mniejszości etniczne w Polsce
Migracja cudzoziemców do Polski
Zasady pobytu i prawa cudzoziemców w Polsce
Status cudzoziemca w Polsce
Instytucje i organizacje
Integracja cudzoziemców w Polsce
Cudzoziemcy w Warszawie
Wszystkie strony

Status cudzoziemca w Polsce

1. Zamieszkanie na czas oznaczony

O zezwolenie może starać się cudzoziemiec, którego pobyt na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące uzasadniają następujące okoliczności:

  • pozwolenie na zatrudnienie lub wykonywanie innej pracy zarobkowej,
  • prowadzenie działalności gospodarczej,
  • podjęcie nauki,
  • zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim albo cudzoziemcem posiadającym zezwolenie na osiedlenie się.

Zezwolenia udziela się każdorazowo na okres niezbędny do realizacji celu pobytu, nie dłuższy jednak niż 2 lata.

2. Zezwolenie na osiedlenie się w Polsce

Zezwolenie na osiedlenie się może być udzielone cudzoziemcowi, który wykaże istnienie trwałych więzi rodzinnych lub ekonomicznych z Polską, ma zapewnione w Polsce mieszkanie, jest małżonkiem obywatela polskiego i bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium RP co najmniej przez 2 lata, na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

Cudzoziemiec, który zawarł związek małżeński z obywatelem polskim, po trzech latach ważnego związku małżeńskiego, mając zezwolenie na osiedlenie się w RP, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich lub zezwolenie na pobyt stały, może złożyć oświadczenie o woli nabycia obywatelstwa polskiego.

Cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE lub zezwolenie na osiedlenie się na terytorium RP, wydawana jest karta pobytu. W okresie swojej ważności, karta pobytu jest dokumentem, który stwierdza tożsamość cudzoziemca w Polsce oraz uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskiwania wiz.

3. Zatrudnienie cudzoziemca w Polsce

Od dnia 17 stycznia 2007 r. obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego posiadają swobodny dostęp do polskiego rynku pracy. Cudzoziemcy spoza UE i EOG muszą jednak poddać się stosownej procedurze, by legalnie podjąć pracę na terytorium RP. Zgodnie z przepisami, obcokrajowiec może wykonywać pracę w Polsce, jeżeli posiada zezwolenie na pracę. Formalności związane z zatrudnieniem cudzoziemca załatwia jego przyszły pracodawca.

4. Status uchodźcy

Wniosek o status uchodźcy cudzoziemiec składa osobiście do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, za pośrednictwem komendanta placówki Straży Granicznej, podczas kontroli granicznej przy wjeździe na terytorium Polski - jeżeli cudzoziemiec nie posiada prawa wjazdu na terytorium Polski, lub komendanta oddziału Straży Granicznej, obejmującego swoim terytorialnym zasięgiem działania m.st. Warszawę.

Wniosek obejmuje małoletnie dzieci cudzoziemca, jego małżonka, jeśli wyrazi on pisemnie swoją zgodę. Małżonek może też wystąpić z własnym wnioskiem i wtedy postępowanie dotyczące go prowadzone jest oddzielnie.

We wniosku cudzoziemiec powinien podać kraj pochodzenia oraz powody uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych. Cudzoziemiec powinien ogólnie przedstawić swoją sytuację, wskazując wszystkie okoliczności, z których wywodzi on swoją obawę przed prześladowaniami. W dalszej części postępowania cudzoziemiec może uzupełnić te informacje podczas wywiadu statusowego.

Jeżeli cudzoziemiec występuje o status uchodźcy mając w Polsce zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony lub na osiedlenie się, dokument jest składany w chwili upływu ważności zezwolenia. Cudzoziemcowi wydaje się tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca (TZTC), które uprawnia do pobytu w Polsce. Po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, cudzoziemiec ma obowiązek zwrócić TZTC.

Podstawą nadania statusu uchodźcy jest art. 1A Konwencji Genewskiej z 1951r. Obecnie kluczowe pojęcia, którymi operuje Konwencja, znalazły wyjaśnienie w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Polski (np. ?prześladowanie?, ?religia?, narodowość?, ?przynależność do określonej grupy społecznej?). Do podstawowych zmian w tej ustawie jest wprowadzenie formy ochrony - tzw. ochrony uzupełniającej, udzielanej, gdy powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji; 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie; 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Do tej pory większość z tych przesłanek zawierała w sobie instytucja zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, która to instytucja została zachowana, ale istotnie zmieniono przesłanki jej udzielania. W nowym stanie prawnym zgoda na pobyt tolerowany jest związana z możliwością naruszenia prawa do życia rodzinnego lub praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi, a także z niewykonalnością decyzji o wydaleniu. Jednym z zamierzeń ustawodawcy jest też przerwanie patologii polegającej na wielokrotnym inicjowaniu postępowania o nadanie statusu uchodźcy w celu przedłużenia okresu korzystania ze świadczeń socjalnych - poprzez wprowadzenie dodatkowych obostrzeń. Cudzoziemcy podlegający ochronie uzupełniającej uzyskają prawo do pomocy integracyjnej na takich samych zasadach jak uchodźcy.

5. Pobyt tolerowany

Od kilku lat systematycznie rośnie liczba osób, które otrzymują w Polsce zgodę na pobyt tolerowany. Większość z nich ubiegała się o nadanie statusu uchodźcy. Ponieważ nie spełniały warunków niezbędnych do uzyskania statusu uchodźcy, ale ze względu na fakt, iż nie można ich z różnych przyczyn wydalić do kraju pochodzenia, pozwolono im pozostać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Cudzoziemcy, którzy uzyskali zgodę na pobyt tolerowany nie są, w przeciwieństwie do uznanych uchodźców, objęci programami integracyjnymi, nie otrzymują również od państwa polskiego zasiłku, który przez rok przysługuje uchodźcom. Lecz mają wiele innych praw. Każdy cudzoziemiec posiadający zgodę na pobyt tolerowany w Polsce ma prawo do pracy bez konieczności uzyskiwania specjalnego zezwolenia. Z chwilą otrzymania decyzji może udać się do Urzędu Pracy i zarejestrować jako osoba bezrobotna. Może być kierowany przez Urząd Pracy na szkolenia, kursy zawodowe i językowe; może korzystać z porad prawnych i bezpłatnych konsultacji (na przykład z prawnikiem), oferowanych przez Urzędy Pracy i Kluby Pracy. Może także korzystać z pomocy organizacji pozarządowych oraz międzyrządowych. Taką organizacją jest na przykład International Organization for Migration (Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji - IOM), która ma swoje biuro w Warszawie, przy ul. Mariensztat 8. Działa tam Punkt Konsultacyjny, w którym cudzoziemcy z pobytem tolerowanym mogą uzyskać poradę dotyczącą szukania pracy.

Więcej na stronie: http://www.migrant.info.pl/pl/pobyt/obowiazki_cudzoziemcow_przebywaj/

6. Repatriacje

Repatriacja oznacza powrót do Ojczyzny osób pochodzenia polskiego. Jest jednym ze sposobów nabycia obywatelstwa polskiego przez osoby pragnące przesiedlić się na stałe do Rzeczypospolitej Polskiej. Repatriantem jest osoba pochodzenia polskiego, która mieszkała na terytorium obecnej Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Kazachstanu, Kirgizji, Tadżykistanu, Turkmenistanu, Uzbekistanu albo azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, która przybyła do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy repatriacyjnej z zamiarem osiedlenia się na stałe. Decyzję w sprawie uznania osoby ubiegającej się o wydanie wizy za osobę polskiego pochodzenia wydaje konsul. Konsul jest również tym organem, który wydaje wizę repatriacyjną. Za osobę polskiego pochodzenia konsul uznaje osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie dwa warunki: co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej (warunek ten uważa się za spełniony, jeśli ww. przodkowie potwierdzili swoją przynależność do Narodu Polskiego), wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę wykazującą związek z polskością i deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie.

7. Abolicja

W odstępach kilkuletnich państwo polskie przeprowadza abolicję, która daje możliwość zalegalizowania pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez cudzoziemców przebywających na tym terytorium nielegalnie. W przypadku spełnienia przez cudzoziemca wszystkich warunków (m.in. okres nieprzerwanego, nielegalnego pobytu na terytorium RP, posiadanie mieszkania i przyrzeczenia zatrudnienia) wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca udziela mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 1 roku, o ile nie spowoduje to zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo bezpieczeństwa i porządku publicznego, albo obciążenia dla budżetu państwa lub nie naruszy interesu Rzeczypospolitej Polskiej.



Poprawiony: 19 października 2010
 
© Zabi