english


faniMani


Awarie przemysłowe - Dyrektywa ?Seveso II? - czy wystarczy tworzyć przepisy?
Spis treści
Awarie przemysłowe
Tragiczne skutki awarii przemysłowych
Dyrektywa ?Seveso II? - czy wystarczy tworzyć przepisy?
Katastrofy przemysłowe w Polsce
Awarie przemysłowe w przepisach krajowych
Planowanie przestrzenne ? instrument przeciwdziałania awariom przemysłowym
Bibliografia
Wszystkie strony

Dyrektywa ?Seveso II? - czy wystarczy tworzyć przepisy?

Dyrektywa 96/82/WE ? znana jako ?Seveso II?, przyjęta została przez Komisję Europejską 9 grudnia 1996r. Jest ona nowelizacją wcześniejszej Dyrektywy 82/501/EEC z dnia 21 lipca 1982r. (?Seveso?), która uzupełniona została o nowe regulacje dotyczące koncepcji oraz wymagań w zakresie systemów zarządzania bezpieczeństwem, planowania w sytuacjach nadzwyczajnych i planowania przestrzennego.

Dyrektywa ?Seveso II? skupia się na zapobieganiu zagrożeniom poważnymi wypadkami z udziałem niebezpiecznych substancji oraz na ograniczaniu ich skutków w razie wystąpienia awarii. Jej treść odnosi się nie tylko do człowieka (aspekty bezpieczeństwa i zdrowia), ale także do środowiska. Ustalenia dyrektywy obejmują działalność przemysłu oraz składowania niebezpiecznych substancji chemicznych, za wyjątkiem zakładów wojskowych, wojskowych obiektów przemysłowych lub magazynów, bezpieczeństwa nuklearnego, transportu niebezpiecznych substancji - także za pomocą rurociągów, a także ich tymczasowego składowania poza zakładem.

Regulacje dyrektywy dotyczą dwóch zagadnień: środków kontroli przeznaczonych do zapobiegania poważnym awariom oraz środków kontroli przeznaczonych do likwidacji skutków poważnych awarii. Jej przepisy poza ustaleniami mającymi na celu bezpośrednią kontrolę zakładów podlegających obowiązkowi rejestrowania oraz opracowywania programów zapobiegania poważnym awariom, pozwalają także działać pośrednio na zmniejszanie skutków katastrof poprzez wprowadzenie ograniczeń dotyczących odległości, jaka powinna dzielić zakłady przemysłowe i zabudowę mieszkaniową.

Decyzja o zamieszczeniu tych ustaleń w Dyrektywie wynikała z tragicznych skutków awarii, która wydarzyła się w Bhopalu, gdzie zakłady przemysłowe produkujące toksyczne związki chemiczne, usytuowane były bardzo blisko gęsto zaludnionych osiedli ludzkich.

Inna znamienna w skutkach katastrofa, która miała miejsce w listopadzie 1986r. jeszcze przed wprowadzeniem w życie Dyrektywy ?Seveso II?. W magazynach firmy Sandoz ? potentata na rynku pestycydów, znajdujących się w Bazylei (Szwajcaria) doszło do pożaru. Wraz z wodą używaną do jego gaszenia trafiły do kanalizacji, a stamtąd do Renu ogromne ilości pestycydów produkowanych na bazie rtęci i cynku oraz związków fosforoorganicznych. Szacuje się, że masa toksycznych substancji, które trafiły do rzeki wynosiła ok. 30 ton. W efekcie tej katastrofy zniszczone zostało życie biologiczne w Renie na odcinku 400 km. W ciągu doby na brzegi rzeki wyrzucone zostały setki ton martwych ryb. Na szczęście udało się w krótkim czasie zamknąć wszystkie ujęcia wody zaopatrujące miasta w Niemczech i w Holandii. Szybkie działanie zapobiegło tragedii skażenia wody pitnej dostarczanej kilkuset milionom mieszkańców państw położonych nad Renem. We Francji z powodu skażenia wód Renu upadła działalność gospodarcza związana z żeglugą, rybołówstwem i turystyką nad rzeką. Regeneracja Renu po katastrofie trwała ponad 10 lat.

awarie_przem4

Pomimo obostrzeń i nowych procedur wprowadzonych Dyrektywą ?Seveso II?, 13 maja 2000r. doszło do kolejnego tragicznego wypadku. W magazynach zakładów SE Fireworks znajdujących się w gęsto zabudowanym obrębie miasta Enschede (Holandia) wybuchł pożar, który doprowadził do eksplozji materiałów pirotechnicznych. W wyniku katastrofy zginęło 20 osób, a około 1000 osób odniosło ciężkie obrażenia ciała i poparzenia. Zniszczonych zostało ponad 600 budynków. Katastrofa była wynikiem zaniedbań w zakresie bezpieczeństwa, m.in. brakiem zezwoleń na magazynowanie dużych ilości wyrobów pirotechnicznych.

Rok później, 21 września 2001r. w zakładach AZF firmy Grande Paroisse (Tuluza, Francja) magazynujących ok. 400 ton azotanu amonu, miała miejsce seria wybuchów, w wyniku których zmarło 30 osób, a 2500 zostało rannych8. Przyczyna katastrofy nie została ustalona.

Aby zmniejszyć ryzyko ludzkiego błędu i dzięki temu zwiększyć bezpieczeństwo, zarządzający zakładami lub instalacjami przemysłowymi mają obowiązek wprowadzenia strategii zapobiegania awariom oraz systemu zarządzania bezpieczeństwem, co przekłada się na przygotowanie raportu bezpieczeństwa i wewnętrznego planu ratowniczego. Właściwe organy władzy państwowej muszą przygotowywać zewnętrzny plan ratowniczy, uwzględniający współpracę międzyregionalną i przygraniczną tam, gdzie konieczne jest wspólne zapobieganie lub wspólne działania związane z poważnymi awariami oraz opracować program inspekcji, który powinien zakładać przeprowadzenie jednej inspekcji na miejscu raz w roku.

awarie_przem5

8 Agnieszka Gajek, Wojciech Zatorski, Awarie chemiczne ? fakty i prawodawstwo, http://tworzywa.com.pl/zagadnienia/zagadnienia.asp?ID=1161



Poprawiony: 19 października 2010
 
© Zabi