english


faniMani


Europejska Karawana

Wydarzenie z Seveso pokazało, że ochrona przed katastrofami ekologicznymi nie jest możliwa bez międzynarodowej współpracy i postępowania zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Podstawą tej współpracy powinna być edukacja obywateli oraz zapewnienie dostępu do informacji zawierających wykazy zakładów i potencjalnych sprawców poważnych awarii oraz zasady postępowania w przypadku pojawienia się zagrożenia.

Katastrofa w Seveso okazała się punktem zwrotnym w podejściu do procesów produkcyjnych opartych na niebezpiecznych dla zdrowia i życia związkach chemicznych. Rozwój przemysłu i wykorzystywanych w nim technologii powoduje, że skutki awarii przemysłowych ? bezpośrednie i pośrednie, mogą stwarzać poważne zagrożenia dla środowiska i żyjących w nim ludzi.

W czasach, gdy przemysł korzystał z prostych technologii, które bazowały na stosunkowo małych ilościach substancji niebezpiecznych, a zakłady oddalone były od dużych skupisk ludzkich, skutki awarii miały ograniczony zasięg. Jednak współczesne katastrofy dowodzą, że awarie przemysłowe mają gwałtowny i tragiczny w skutkach przebieg. A straty materialne i środowiskowe są tak wielkie, że żaden ze sprawców awarii nie jest w stanie udźwignąć kosztów usunięcia jej skutków. Ciężar finansowy spada więc na społeczeństwo. Głównymi ofiarami takich zdarzeń są niewinni ludzie i przyroda. Dlatego tak ważna jest świadomość obywateli i ich udział w sprawach dotyczących awarii przemysłowych.

Projekt pod hasłem Europejska Karawana (Caravan of Europe) powstał wśród naukowców włoskich, z potrzeby podzielenia się doświadczeniami na temat katastrofy w Seveso oraz znalezienia nowych rozwiązań mogących zapobiec podobnym katastrofom ekologicznym. Debata prowadzona przez Gminę Seveso, Agencję Innov21 dla Zrównoważonego Rozwoju, Ligę Środowiska Regionu Lombardia (Legambiente Lombardia) i Region Lombardia, zaowocowała wypracowaniem rekomendacji dla Agendy 21 służących zrównoważonemu rozwojowi w przemyśle. Wyniki debaty zostały zaprezentowane przez Karawanę podróżującą przez 10 krajów Europy Środkowej i Wschodniej (Bułgarię, Estonię, Litwę, Łotwę, Rumunię, Republikę Czech, Węgry, Słowenię, Słowację i Polskę). Podczas podróży zostały przedstawione cele projektu oraz zaprezentowane wspólnie dokumenty: ?Manifest dla zrównoważonego rozwoju? i ?Propozycja ustanowienia miast i międzynarodowych miejsc na rzecz ochrony środowiska?. Uczestnikom projektu zależało na zwrócenie uwagi mieszkańców odwiedzanych państw na szereg problemów dotyczących egzystencji przemysłu w terenach zurbanizowanych i wynikające z tego zagrożenia dla ludzi i środowiska. Podróżując po Europie korzystali z prezentacji, ulotek, wystaw, które zawierały wiele informacji na temat katastrof ekologicznych, spotykali się z organizacjami pozarządowymi, z administracją lokalną i z mieszkańcami zaangażowanymi w sprawy zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska na swoim terenie. Przedstawicielami Pierwszej Warszawskiej Agendy 21 w tym projekcie były: Magdalena Głogowska i Natalia Pawlak. Więcej na temat Europejskiej Karawany pod hasłem Caravan of Europe.

Celem Karawany było pobudzenie dyskusji i nawiązanie dialogu między organizacjami pozarządowymi i zawodowymi, instytucjami naukowo-badawczymi i władzami lokalnymi na rzecz skutecznych metod i regulacji służących zapobieganiu katastrofom środowiskowym. Istotne znaczenie miało także przedstawienie problemów we wdrażaniu zasad zrównoważonego rozwoju i możliwości jakie dają szkolenia i nauka w kreowaniu wrażliwości środowiskowej.

Propozycja nowych metod zapobiegania i zmniejszania wpływu rozwoju przemysłu - głównie chemicznego, została zaprezentowana przez Karawanę Europejską w opracowanym Manifeście (Manifesto of HTE 3P: Preedukation, Prevention and Participation). Nowe metody postępowania miałyby opierać się na trzech istotnych koncepcjach:

  • zapobieganie, czyli ogól działań mających na celu uniknięcie katastrofy,
  • zabezpieczanie, czyli próba redukcji ubocznych skutków produkcji i popularyzacja nowych technologii,
  • współudział, jako świadoma odpowiedzialność za kierunek lokalnego rozwoju.
Poprawiony: 19 października 2010
 
© Zabi