english


faniMani


Park Wiśniewo w Warszawie - Centrum handlowe ? nowa forma ochrony przyrody
Spis treści
Park Wiśniewo w Warszawie
Znikający Park Wiśniewo
Wieloletnie planowanie ? korzystne inwestowanie
Centrum handlowe ? nowa forma ochrony przyrody
Odlesić las i zabudować park
O Parku Wiśniewo napisali
Raport - wartości przyrodnicze Parku Wiśniewo
Wnioski
Wszystkie strony

Centrum handlowe ? nowa forma ochrony przyrody

Planowane centrum rekreacyjno-handlowe miało mieć dwie kondygnacje nadziemne i dwie podziemne. Powierzchnia całkowita to ponad 80 tys. m2. Użytkownik wieczysty tego terenu Kredyt Bank S.A. zapewniał, że nie jest zainteresowany uczestnictwem bezpośrednim ani pośrednim w budowie centrum na tej działce. ? Więc kto wynajął spółkę APAR-PROJEKT, która dostała decyzję środowiskową na tę inwestycję i błogosławieństwo władz miasta? ? pytali mieszkańcy z Komitetu Obrony Parku Wiśniewo.

Ustalenia zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko wykonanym przez zespół ekspertów w 2010 roku opierały się przede wszystkim na opisie taksacyjnym sporządzonym na podstawie oględzin. Poza tym autorzy prognozy oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko stanowiącej część raportu nie przewidywali zmian warunków akustycznych, aerosanitarnych, glebowych, klimatycznych, siedliskowych, gruntowo-wodnych a także zmian wynikających ze zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej, przekształcenia części lasu w obiekty budowlane oraz innych terenów w teren zieleni urządzonej, gdzie wprowadzone zostaną obce dla siedlisk gatunki roślin. Stwierdzają w niej natomiast, że:

Jeże europejskie żyjące w Parku Wiśniewo

Fot. Jeże europejskie żyjące w Parku Wiśniewo (również na działkach 1/2 i 2/1) oraz w jago sąsiedztwie

  1. Obszar lasu który należy wyłączyć z produkcji leśnej w celu realizacji inwestycji budowlanej jest najmniej cennym fragmentem drzewostanów rosnących na terenie działek objętych planowaną inwestycją. W czasie prac budowlanych należy pozostawić i ochraniać stare pomnikowe dęby.
  2. Zgodnie z koncepcją projektu zakłada się stworzenie na tym terenie przenikającej się w sposób płynny i harmonijny przestrzeni parkowej i komercyjnej, co wiąże się z uporządkowaniem terenów nieużytków (dawne tereny rolne, Lz) przylegających do wydzieleń leśnych, co wyeliminuje również na obszarze lasu zjawiska związane z wywożeniem do lasu śmieci, paleniem ognisk.
  3. Pozostała część inwestycji planowana na większej części terenu działek w postaci parku, w ramach której zaplanowano modernizację przestrzeni parkowych poprzez oczyszczenie istniejących cieków wodnych i wyeksponowanie walorów zielni, przy założeniu utrzymania naturalnego charakteru przestrzeni parkowej (leśnej) wprowadzając jedynie alejki parkowe, ławki, zespoły urządzeń do zabawy dla dzieci nie wymaga trwałego wyłączenia pozostałego terenu leśnego z produkcji leśnej.
  4. Niezaprzeczalne wysokie walory widokowe i przyrodnicze pozostałego obszaru leśnego i części nieleśnej działki nr 2/1 (stare cenne dęby pomnikowe, przestrzenie z sukcesją naturalną, fragment grądu w zachodniej części działki) predysponują ten obszar do pełnienia funkcji rekreacyjno-wypoczynkowych, co jak najbardziej mieści się w ramach funkcji dla których te obszary leśne zostały lasami ochronnymi. Fachowe przeprowadzenie prac związanych z udostępnieniem rekreacyjnym tego terenu będą stanowić jednocześnie wykonanie niezbędnych prac pielęgnacyjnych.

Autorzy raportu przypuszczają, że Park powstał na bazie lasu grądowego, ale nie stwierdzili siedlisk przyrodniczych chronionych na mocy Dyrektywy Siedliskowej, ani gatunków roślin chronionych na mocy przepisów europejskich i krajowych (poza bluszczem pospolitym chronionym częściowo). Nie zauważyli kilkudziesięciu starych, cennych drzew o wartości pomnikowej oraz kilkunastu pomników przyrody. Zdaniem ekspertów ptaki zasiedlające tereny przeznaczone pod inwestycję - reprezentujące kilkadziesiąt gatunków podlegających ścisłej ochronie, poradzą sobie w nowych warunkach, gdyż gatunki te dobrze znoszą sąsiedztwo ludzi i nie będzie im przeszkadzać hałas, beton i sztuczne oświetlenie wielkiego centrum handlowego. Jeśli zaś chodzi o owady, to raport wspomina o możliwości występowania cennych gatunków ze względu na stare drzewa, które mają dużą wartość entomologiczną. Autorzy raportu zapewniają jednak, że żaden owad nie ucierpi jeśli inwestycje zostaną zrealizowane z dbałością o drzewostan. Bo wszystko będzie się przenikać harmonijnie, pod warunkiem, że betonowy kolos przeniknie w tereny leśne i zastąpi znaczną część starodrzewu.

We wnioskach końcowych ekspertyzy przyrodniczej autorzy stwierdzili, że: ?Inwentaryzacja przyrodnicza wykazała, że przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu nie będą miały znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko przyrodnicze, jeśli inwestor uwzględni zachowanie jak największej ilości starych drzew oraz pozostawi enklawy krzewów pod ich okapem. Spełnienie tych postulatów pozwoli na zachowanie najcenniejszych elementów przyrodniczych tego terenu oraz utrzyma łączność ekologiczna z sąsiednimi terenami zieleni wysokiej?.

Żaden z ekspertów opracowujących raport oddziaływania na środowisko nie zająknął się nawet o zmianie stosunków wodnych, które spowoduje inwestycja. Żaden nie zauważył, że wybudowanie dwóch podziemnych kondygnacji pod centrum handlowo-rekreacyjnym zmieni warunki wodne i może doprowadzić do obumarcia lub pogorszenia się stanu wszystkich drzew w jego sąsiedztwie, a przede wszystkim starych pomnikowych dębów.

Wydaje się, że ani RDOŚ ani BOŚ nie przestudiowali raportu aż tak dokładnie, aby wychwycić  w nim wszystkie niedoróbki merytoryczne i niczym nie uzasadnione opinie. Nie zdołali także dokonać weryfikacji jego treści i wniosków pod kątem zgodności ze stanem rzeczywistym i ogólnie dostępną wiedzą. Ale przecież raport firmowany przez utytuowanych ekspertów powinien być rzetelny i kompleksowy. Powinien dostarczyć pełną wiedzę o terenie i przewidzieć konsekwencje wszystkich działań związanych z budową i funkcjonowaniem planowanej inwestycji na wszystkie elementy środowiska z osobna i na funkcjonowanie środowiska przyrodniczego jako całości.

Architekci z APAR-PROJEKT uspokajali opinię publiczną, że na razie nikt nie wchodzi na plac budowy w Parku Wiśniewo. Urząd w Białołęce też nie zauważył problemu i zagrożenia dla Parku, a Jacek Kaznowski burmistrz dzielnicy zrezygnował nawet ze złożenia uwag do raportu. Natomiast występująca w imieniu Urzędu Miasta przedstawicielka biura prasowego obiecała, że uwagi mieszkańców będą wnikliwie przeanalizowane. Ale skończyło się na obietnicy.

Park Wiśniewo, jedno ze stanowisk pachnicy próchniczki

Fot. Park Wiśniewo, jedno ze stanowisk pachnicy próchniczki ? rzadkiego chrząszcza pod ścisłą ochroną. Nie ma o niej mowy w raporcie oddziaływania na środowisko.

Do realizacji centrum handlowo-rekreacyjnego nie doszło, ale w czerwcu 2012 roku pojawił się kolejny pomysł. Kredyt Bank zaproponował wybudowanie w Parku Wiśniewo galerii handlowej na prawie 5 ha (!), co pociągnęłoby za sobą konieczność wycinki dwóch trzecich drzewostanu.

Nowy projekt zakładał budowę gigantycznego budynku handlowego odsuniętego od ulicy Modlińskiej o ok. 200 m. Pięciopiętrowa betonowa ściana handlowego molocha, z parkingami na 2000 samochodów na dachu budynku, miała być postawiona prawie pod oknami osiedla domów jednorodzinnych. Wjazd na dach przeznaczony na parking poprowadzony został estakadą nad ocalałym fragmentem zieleni, który ? według inwestora, będzie enklawą spokoju i wypoczynku dla mieszkańców.

Aby przetestować jak nowy pomysł przyjmą mieszkańcy i władze dzielnicy inwestor wydał ulotkę przedstawiająca efektowną wizualizację futurystycznej galerii handlowej, z prowadzącą do niej wiszącą jezdnią przerzuconą nad ul. Modlińską. Koncepcję obiektu opracowało francuskie biuro architektoniczne SUD Architects na zlecenie spółki ASTRO CM. Mirosław Obarski reprezentujący spółkę przekonywał, że główną ideą projektu jest wyeksponowanie i zabezpieczenie lokalnej roślinności, więc projekt otacza szczególną opieką drzewa - pomniki przyrody. Zdaniem Obarskiego niszczeją one w szybkim tempie, co wynika z przeprowadzonych analiz dendrologicznych.

Ulotka wydana przez ASTRO CM zachęcała mieszkańców do wypowiadania się w sprawie zagospodarowania ?zdegradowanego terenu zielonego, będącego własnością prywatną?, czyli Parku Wiśniewo. Wystarczyło odpowiedzieć na trzy pytania:

  1. Czy jesteś ZA zagospodarowaniem tego terenu w postaci unikalnego w Polsce obiektu łączącego architekturę i powszechnie dostępny park, który zaoferuje mieszkańcom Białołęki połączenie w jednym miejscu rekreacji, zadbanej zieleni, handlu, usługi i rozrywki?
  2. Czy jesteś ZA tym, aby teren ten został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową do 12 m wysokości, z przewagą zabudowy jednorodzinnej (zgodnie z obecnie obowiązującym Studium zagospodarowania)?
  3. Co powinno towarzyszyć galerii handlowej - staw, lodowisko, edukacyjny plac zabaw dla dzieci, strefa sportu i rekreacji ??

Projekt centrum handlowego

Rys. Projekt centrum handlowego przedstawione przez spółkę Astro CM, powiązaną z Kredyt Bankiem

Mieszkańcy, do których dotarła ulotka byli zbulwersowani jej treścią. Uważali, że to jawna manipulacja inwestora, gdyż w ankiecie nie ma opcji: ?Czy jesteś ZA zagospodarowaniem terenu jako parku publicznego?? Oburzeni akcją inwestora przedstawiciele społecznego Komitetu Obrony Parku Wiśniewo rozesłali do mieszkańców Białołęki maile i rozwiesili w okolicy Parku ogłoszenia z apelem o przekreślenie całej ulotki i wpisywania na niej: ?Chcę tylko parku!? Głosy w obronie parku zbierane też były drogą mailową na adres: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. .

Dziwny sposób prowadzenia konsultacji społecznych przez firmę ASTRO CM wyprowadził z równowagi nawet wiceburmistrza Białołęki Piotra Smoczyńskiego, który zgodził się na ustawienie urny do zbierania opinii w pobliżu ratusza. Jego zdaniem wybór między dwoma wariantami: galeria handlowa czy osiedle mieszkaniowe, nie daje mieszkańcom innej alternatywy. A wiadomo, że większość opowiada się za parkiem zachowującym wartości przyrodnicze. Wyniki takich konsultacji nie mogą być brane pod uwagę. Jednak należy dopuścić realizację jakiejś inwestycji na terenie Parku, ale takiej, która nie zmieni go w plac parkingowy czy okrojony dodatek zieleni do galerii handlowej.

Sposób i forma prowadzenia tzw. konsultacji poruszył nawet urzędników dzielnicy. Przede wszystkim dlatego, że prowadzone były głównie wśród mieszkańców odległej Choszczówki i Białołęki Dworskiej, a nie wśród tych, których potencjalna inwestycja najbardziej miała dotyczyć. Żaden ankieter nie zjawił się na osiedlu w pobliskim Henrykowie czy w domach sąsiadujących z Parkiem. Przedstawiciel firmy ASTRO CM twierdził jednak, że forma konsultacji była omawiana z Komisją Ładu Przestrzennego Rady m. st. Warszawy, z Urzędem Dzielnicy oraz z Centrum Komunikacji Społecznej m.st. Warszawy i dostała błogosławieństwo ich wszystkich. Informacja o konsultacjach wraz z formularzem ankiety dostępna była na stronie internetowej www.galeriamodlinska.pl i każdy mógł w nich wziąć udział. Według Mirosława Obarskiego - przedstawiciela inwestora, konsultacje zostały zaplanowane i przeprowadzone poprawnie.

Według wielu mieszkańców dzielnicy oraz radnych Białołęki pomysł na kolejny obiekt handlowy dowodzi, że lobby inwestycyjne czuje się mocne i nie odpuści tego terenu. A przecież ta część dzielnicy ma już tyle dużych obiektów handlowych (Lidl, Biedronka, Carefur, Kaufland, Auchan?), że budowanie kolejnego w miejscu gdzie rośnie las zakrawa na kiepski żart. Na dodatek w promieniu 1 km powstaną już wkrótce dwa nowe centra handlowe: jedno miedzy blokami na Tarchominie a ul. Modlińską ? z kinami, a drugie na terenach Tarchomińskiej Polfy w pobliżu ul. Płochocińskiej. Na tych terenach można zrealizować obiekty handlowe bez uszczerbku dla przyrody, więc na ?Galerię Modlińska? w miejscu Parku Wiśniewo nie będzie zgody.

Pachnica próchniczka

Fot. Pachnica próchniczka z Parku Wiśniewo ? dorosły owad (PWA21)

Na projekt wybudowania gigantycznej galerii handlowej na terenie Parku Wiśniewo patrzą z przerażeniem społecznicy z organizacji pozarządowych działających na rzecz Białołęki. W ich opinii wąskie uliczki, które prowadzą do miejsca gdzie stanąć ma galeria zamienią się główne arterie dojazdowe do kompleksu handlowego. Maleńkie ulice Sąsiedzka, Kołacińska i Żywiczna, po których już dziś trudno bezpiecznie przejść, będą zatłoczone i hałaśliwe. A przecież Srebrna Góra i Wiśniewo od swojego powstania miały charakter kameralnej osady z jednorodzinną zabudową.

- Nie bez przyczyny nasi przodkowie zaplanowali parki Wiśniewo i Henrykowski jako istotne elementy tej przestrzeni. Wtłoczenie w to urbanistyczne założenie sklepu-giganta jest po prostu barbarzyństwem. Kolejnym, dotykającym Wiśniewo - po bezprecedensowym zniszczeniu dworku Srebrna Góra przy ulicy Sąsiedzkiej. Po zamachu na zabytkowe budynki przychodzi czas na zniszczenie kilkusetletniego drzewostanu ? uważa Bartłomiej Włodkowski z Fundacji AVE i były radny dzielnicy.

Niezorientowani uczestnicy ankiety nie domyślili się czemu służą konsultacje. Niewielu też zdawało sobie sprawę, że przedstawiona koncepcja była sprzeczna z obowiązującym Studium zagospodarowania przestrzennego Warszawy oraz z powszechnie deklarowaną wolą władz miasta zachowania Parku Wiśniewo jako terenu zieleni i usankcjonowania tego w ustaleniach powstającego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Henrykowa. Tymczasem inwestor nie ukrywał swoich intencji i oficjalnie przyznał, że konsultacje społeczne są wstępem do zmiany Studium. Dlatego pytania, które zadane były w ankiecie skierowanej do mieszkańców odnosiły się do ustaleń tego dokumentu, gdzie teren Parku przeznaczono na mieszkaniówkę z przewagą zabudowy jednorodzinnej. Natomiast inwestor zaproponował w miejsce istniejącego terenu zieleni duży komercyjny obiekt handlowy z niewielką częścią rekreacyjną składającą się głównie z ocalałych wiekowych pomnikowych dębów i innych drzew. W opinii inwestora tylko połączenie funkcji komercyjnych z terenem zieleni ma uzasadnienie ekonomiczne, bo tylko wówczas znajdzie się chętny, żeby taki projekt sfinansować.



Poprawiony: 21 czerwca 2013
 
© Zabi